- Details
- Category: Artykuły
- Hits: 25
Jeśli podczas leczenia ortodontycznego nie uzyskamy optymalnego ustawienia korzeni, znacząco wzrasta ryzyko nawrotu wady. W założeniu doktora Goodmana, aby zminimalizować ryzyko późnych niepowodzeń terapii, korzeń musi być ustawiony pod koroną kliniczną i można to uzyskać dzięki zastosowaniu sprężyny GTS.
Gra szczelinowa przyczyną utraty torku
Szczelina obecna pomiędzy łukiem i slotem zamku powoduje, że ekspresja torku wpisanego w budowę zamku może być trudna do osiągnięcia. Im większa różnica w wymiarze przekroju łuku i wymiarze światła szczeliny slotu, tym większa gra szczelinowa i zmniejszenie wartość efektywnego torku.
Na powyższej grafice łuk o małym przekroju, choć krawężny, nie jest w stanie wymusić dobrego ustawienia korzenia.
Ze względu na różnice w morfologii zębów różna jest odległość zamka zarówno od brzegu siecznego, jak i brzegu dziąsła, dlatego też GTS dostępna jest w dwóch rozmiarach . Przekrój sprężyny umożliwia uniwersalne dopasowanie do różnych rodzajów drutów:16x22, 16x25, 17x17, 17x25 (zarówno stalowych, jaki i TMA).
Sprężynkę można umocować w dowolnym miejscu łuku z możliwością osiągnięcia zarówno wargowego jak i językowego torku w zależności od potrzeb. Stopień jej nachylenia względem płaszczyzny łuku ortodontycznego pozwala na osiągnięcie różnych wartości torku:
-gdy sprężynka umieszczona jest całkowicie w płaszczyźnie poziomej w stosunku do łuku generuje pełny tork (z siłą 125-150 gms)
-ustawienie pod kątem 45 stopni wyzwala częściowy tork (siła 75-90 gms)
Instruktaż stosowania GTS
- Wybierz rodzaj łuku ortodontycznego w zależności od ustawienia zębów i rozmiaru slotu zamka.
- Umocuj łuk w zamkach i zaznacz na nim dwa punkty – mezjalny i dystalny względem torkowanego zęba
- Zdejmij łuk i wsuń na niego sprężynkę – umieszczając ją w miejscu zaznaczonych punktów, w płaszczyźnie horyzontalnej
- W miejscu zaznaczonych punktów za pomocą kleszczy Tweeda dociśnij sprężynkę, tak aby ufiksować ją na łuku.
[yjsgnote color="red" close="no" title="Uwaga!" border="default" radius="radiusb2" icon="fa fa-exclamation fa-lg"] 1-2 zwoje zlokalizowane najbardziej dośrodkowo (najbliżej głównej części sprężynki) należy pozostawić bez dociskania, gdyż zmniejszyłoby to siłę działania GTS.[/yjsgnote]
Jeśli sprężynka okazuje się zbyt szeroka (w wymiarze mesialno-dystalnym) w stosunku do odległości między zamkami - można z powrotem zsunąć ją z łuku, a następnie odciąć dwa zwoje (po obu stronach) i umocować ją ponownie.
Uwagi przed przymocowaniem łuku:
- torkowanie siekacza - należy pamiętać o związaniu ligaturą metalową (.010) sześciu przednich zębów razem
- torkowanie kła - ligatura powinna obejmować zęby od I przedtrzonowca do I przedtrzonowca po stronie przeciwnej
- Przymocuj łuk razem ze sprężynką do zamków. Upewnij się, że główna część sprężynki dotyka swoją krzywizną do brzegu siecznego lub brzegu dziąsła - w zależności od tego, jaki rodzja torku chcemy uzyskać:
- tork wargowy – w zębach górnych krzywizna sprężynki musi znajdować się powyżej zamka, zaś w przypadku dolnych zębów – poniżej zamka
- tork językowy – odwrotnie – poniżej zamka w gornych zębach i powyżej w obrębie zębów dolnych.
Wizyty kontrolne
Powinny być przeprowadzane co 4-5tygodni. Podczas kontroli ważne jest badanie palpacyjne blaszki wyrostka zębodołowego.
Zakładając przykładowo, że chcemy uzyskać językowy tork siekacza bocznego (który pierwotnie ustawiony był dojęzykowo), palpacyjnie badamy wyrostek zębodołowy od strony wargowej. Gdy będziemy mogli stwierdzić delikatną protruzję blaszki nad przesuwanym korzeniem (po 4-5 tygodniach) – utrzymujemy sprężynkę przez następne 2-3 tygodnie. Po tym czasie zdejmujemy sprężynkę i zakładamy zwykłą elastyczną ligaturę. Obserwujemy pozycję korzenia po kolejnych dwóch tygodniach, sprawdzając czy efekt działania sprężynki został utrzymany.
W celu lepszego zobrazowania idei działania GTS i sposobu jej zakładania, dostępny jest wywiad z twórcą GTS – doktorem Philipsem M. Goodmanem
- {mbox:https://www.youtube.com/watch?v=coiDFJBpELU|854|480|group=social|title=Goodman Torquing Spring (GTS)::Wywiad z dr. Phillip M. Goodman DDS, MSc, PhD.|txt=Odtwórz plik wideo.}
Goodman Torqiung Spring – „zrób to sam”
Poniższa instrukcja oraz załączony poniżej filmik pokazują, iż możliwe jest samodzielne wykonanie sprężynki torkującej.
GTS – krok po kroku
1. Wybierz drut stalowy .016 lub .018 i dotnij go na długość ok.13 cm.
2. Przy użyciu kleszczy uformuj drut w kształt wydłużonej litery U, o szerokości odpowiadającej w przybliżeniu mezjo-dystalnemu wymiarowi torkowanego zęba
3. Na głównym łuku ortodontycznym w jamie ustnej zaznacz markerem punkty orientacyjne umieszczenia sprężynki (mezjalnie i dystalnie względem zamka umieszonego na zębie, który zamierzamy torkować)
4. Formowanie sprężynki (za pomocą kleszczy do doginania miękkich drutów, np. Tweeda lub Angle’a)
- wykonaj 2 pętelki – zawijając ramiona litery U
-odległość między pętelkami powinna odpowiadać szerokości zaznaczonej na łuku w jamie ustnej
-zaciśnij nieco pętelki, jeśli chcesz uzyskać ich mniejszy przekrój
-ramiona litery U po zagięciu pętelek powinny pozostać równoległe do płaszczyzny poziomej
(gdy położymy sprężynkę poziomo, powinny dotykać podłoża)
5. Przytrzymując sprężynkę igłotrzymaczem lub peanem, wsuń główny łuk ortodontyczny w światło zagiętych pętelek sprężynki, do miejsca, gdzie zaznaczyłeś punkty orientacyjne.
6. Za pomocą kleszy Weingarta nawiń oba wolne końce sprężynki 3-4 razy wokół łuku ortodontycznego (jednocześnie przyciskając je, aby uzyskać odpowiednie naprężenie)
7. Odetnij nadmiar drutu
8. Uformowana sprężynka powinna być równoległa do płaszczyzny poziomej (przy położeniu łuku ortodontycznego razem ze sprężynką, powinna ona dotykać podłoża). Dociśnij sprężynkę do łuku (np. za pomocą kleszczy Weingarta) Upewnij się, że nie obraca i jest dobrze umocowana
9. Umieść główny łuk razem ze sprężynka w jamie ustnej i aktywuj sprężynkę w zależności od tego jaki rodzaj torku chcesz uzyskać – jeśli dowargowy – krzywizna sprężynki powinna być skierowana dodziąłowo, zaś w przypadku torku językowego- w kierunku brzegu siecznego.
10. Przymocuj główny łuk do zamków przy użyciu ligatur.
Link do filmu instruktażowego: https://www.youtube.com/watch?v=1vIiHpAXUuY